Keuzes maken voor veranderingHet leven vraagt voortdurend om keuzes te maken. Dat kan soms knap lastig zijn. Meestal wordt het moeilijk wanneer je gaat twijfelen wat nou eigenlijk de beste keuze is. In dit artikel laat ik zien hoe je tot de beste keuze komt.

Informatie als hulp

Twijfel betekent dat je nog onvoldoende inzicht hebt in de consequenties en wenselijkheid van de verschillende opties. Die twijfel maakt dus dat je op zoek gaat (of zou moeten gaan) naar meer informatie.

De meeste mensen verzamelen zoveel mogelijk informatie van buitenaf om de gevolgen van hun keuzes te kunnen bepalen. Op basis van die wegen ze de voor- en nadelen af. Het lijkt logisch om dan te kiezen voor datgene wat de meeste positieve en minste negatieve consequenties heeft.

Wat ze vaak vergeten is om de wenselijkheid van elke keus goed te onderzoeken. Want wat heb je eraan een keuze te maken die weinig tot geen negatieve consequenties of risico’s heeft, wanneer je vervolgens tot de conclusie komt dat je er eigenlijk ook niet gelukkiger van wordt?

Behoeften kennen

Of een keus werkelijk vervullend zal blijken, hangt af van de onderliggende behoeften, die je wilt vervullen.
Het verlangen lijkt in eerste instantie vaak wel duidelijk (ik wil gewoon een leuke dag hebben), maar het zijn de onbewuste onderliggende behoeften die werkelijk van belang zijn voor je geluk. Heb je daar ook zicht op?

Jouw onderliggende behoeften leer je alleen kennen door je eigen gedrag goed te observeren in combinatie met de gevolgen van dat gedrag.

Wanneer je naar een pretpark gaat, voel je je dan werkelijk gelukkiger achteraf? En zo ja, waardoor wordt dat geluksgevoel dan veroorzaakt? Is het de kick van de zelfoverwinning in die grote achtbaan? Of is het misschien vooral het fijne gezelschap en de herinneringen die je samen kunt ophalen? Of is het omdat je deze dag eindelijk helemaal zelf kon beslissen wat je ging doen en wanneer?

Sommige mensen voelen zich gelukkiger door het beleven van nieuwe ervaringen en het verleggen van hun grenzen, anderen door de verbondenheid, die zij voelen met mensen om hen heen. Voor weer anderen is de ervaring van autonomie enorm bepalend voor het geluksgevoel. Zo kunnen de onderliggende behoeften voor mensen zeer verschillend zijn.

Wanneer je zicht hebt op wat voor jou werkelijk van belang is, kun je ook de wenselijkheid van verschillende opties beter inschatten en daardoor een betere keuze maken.

En dan ga je alleen naar dat pretpark wanneer je een redelijk vermoeden hebt dat die onderliggende behoeften daar en in dat gezelschap kunnen worden vervuld. En is het pretpark geen optie, dan zoek je simpelweg andere mogelijkheden om die onderliggende behoeften te vervullen. De vorm wordt dan minder belangrijk. Er zijn altijd meerdere opties.

Keuzes maken

Wanneer je weer een moeilijke keus te maken hebt, stel jezelf dan eens de volgende vragen:

  • Welke aspecten van iedere optie spreken mij het meest aan?
  • Op wat voor manier wordt ik daar gelukkiger van?
  • Welke achterliggende behoeften heb ik dan te vervullen?
  • Kan ik een van de opties nog zo aanpassen, dat ik meer achterliggende behoeften bij mezelf kan vervullen?
  • Wat is in dit licht de meest aantrekkelijke optie?

Gaat het om grote keuzes en kom je er niet uit? vraag dan iemand om mee te kijken. Vaak wordt het daar helderder van. Binnenkort geef ik de workshop Deeper Needs, waarin je leert om jouw achterliggende behoeften te vinden en je leven in te richten, zodat je echt vervulling gaat ervaren. Een idee voor jou?

Ik wens je goede keuzes en veel Geluk!

 

Laat jouw keus je verheffen

De juiste vragen stellenOm de juiste antwoorden te vinden, is het nodig de juiste vragen te stellen.
Als coach ben ik steeds weer blij wanneer ik te horen krijg dat ik de juiste vragen stel. Deze leiden namelijk tot echte oplossingen. Zonder de juiste vragen kan een probleem compleet onoplosbaar lijken. Hoe kan het eigenlijk dat we vaak niet de juiste vragen stellen aan onszelf?

Confrontatie met je angst

Vragen die je naar de kern van je probleem leiden, kunnen enorm confronterend zijn. Want als je de juiste vraag stelt en je geeft daar een echt eerlijk antwoord op, dan kan dat consequenties hebben, waar je eigenlijk bang voor bent.

De vraag “Houden mijn partner en ik nog echt van elkaar?” kan je confronteren met het feit dat de liefde in jouw relatie niet stroomt zoals jij dat eigenlijk zou willen. En wanneer je dat eenmaal voor jezelf toegeeft, dan kun je het naar jezelf toe niet meer verantwoorden dat je dat zomaar laat gebeuren. Logischerwijs volgt de vraag: “Wat heb ik gedaan dat het zo ver kwam en wat kan ik vanaf nu dus anders doen?” Er is dus actie nodig, die verandering brengt. En zolang je niet zeker weet wat die verandering inhoudt, kan dat doodeng zijn.
Hetzelfde gaat op voor vragen als: “Is mijn huidige werk nog wel passend bij wie ik ben?” en “Leef ik het leven wat ik graag wil leven?”. Zo zijn er tal van vragen die we liever uit de weg gaan, dan ze openlijk te stellen. Angst voor verandering en voor het onbekende kan ons enorm belemmeren om vooruit te komen, evenals angst om verantwoordelijkheid te nemen.

Vastlopen in gedachten

Een andere reden waarom we niet tot de juiste vragen komen, is het feit dat we ons al zo lang blindgestaard hebben op één of enkele vragen, waarop we geen antwoord hebben, dat we niet meer op het idee komen om de zaak vanuit een geheel ander perspectief te bekijken. We blijven in hetzelfde gedachtekringetje ronddraaien zonder ooit een stap verder te komen. Dit gedachtekringetje is ons vertrouwd geworden, net als het idee dat een situatie onoplosbaar is en we er alleen nog maar onder kunnen lijden.

We vertellen onszelf keer op keer dat er voor ons probleem nou eenmaal geen haalbare oplossing is. Soms onderbouwen we dat met het uitwerken van een oplossing, waarvan we al bij voorbaat weten dat het nooit gaat werken. Dat hebben we ten slotte al zo vaak bedacht.
En zo verspillen we onze tijd en energie aan het bevestigen van ons eigen gelijk. Wat helemaal prima zou zijn, als we daar oprecht gelukkig van zouden worden. Helaas is dat meestal niet het geval.

Nieuwe perspectieven door de juiste vragen

Mijn punt zal inmiddels duidelijk zijn: Voor nieuwe perspectieven moeten we onszelf nieuwe vragen durven stellen. Dat hoeven niet direct de grote levensvragen te zijn. Juist klein beginnen, net buiten je comfortzone, kan je op weg helpen. Doe één stap tegelijk en maak elke stap haalbaar.

  • Voor welk probleem in jouw leven zou je nieuwe perspectieven willen ontwikkelen?
  • Welke vragen over dat probleem heb je tot nu toe eigenlijk vermeden?
  • Welke vraag raakt het best de kern van jouw probleem?

Wanneer je merkt dat je vastloopt, probeer dan een kleinere, eenvoudiger vraag te stellen, waarop je wel een antwoord kunt vinden. Van daaruit stel je de volgende vraag, totdat je bij de kernvraag komt. De kernvraag benoemt het achterliggende probleem en vraagt wat jij er nu mee wil en kan doen.

Voor de duidelijkheid: ik zeg niet dat problemen altijd makkelijk op te lossen zijn. En soms ziet de oplossing er totaal anders uit dan je in gedachten had. Soms kost het met de juiste vragen nog steeds veel tijd om uiteindelijk de situatie te creëren, die je wilt.
Toch kom je alleen verder wanneer je stappen zet, die jou in de richting van de oplossing helpen. En daarvoor zijn de juiste vragen onontbeerlijk.

Hulp vragen

Samen oplossingen vindenAls je in één of beide genoemde valkuilen vastzit, dan is het zinvol wanneer er een buitenstaander met je meekijkt en wel de juiste vragen weet te stellen. Dat wil niet zeggen dat je het niet zelf op kunt lossen, maar dat je slim genoeg bent om te doen wat nodig is: hulp vragen. Gun jezelf die hulp.

Veel succes!

Oud zeerVeel van de belemmeringen, die we in ons leven ervaren, hebben te maken met onverwerkt oud zeer. Oude pijn, die we maar moeilijk kunnen toelaten, laat staan verwerken. Om deze pijn te vermijden, hebben we sterke onbewuste reactiepatronen ontwikkeld. Een effectieve verandering vraagt daarom om bewust worden van de oude pijn en er direct nieuwe perspectieven aan koppelen.

Loskomen uit oud zeer

Als ik merk dat ik steeds weer vastloop op een bepaalde manier, dan ervaar ik dat als een probleem. De valkuil is om het probleem buiten mezelf te projecteren. Maar wanneer ik onderken dat het raakt aan een probleem in mezelf, namelijk oud zeer dat ik met me meedraag, geeft dit mij mogelijkheden tot ontwikkeling en Groei.

Door Verstand en Gevoel beide in te zetten, kan ik zo’n situatie onderzoeken en mijn reactie op de situatie veranderen. Hiermee kan ik loskomen van het oude zeer en op een nieuwe, constructieve manier gaan reageren.

Zelfonderzoek

Een zelfonderzoek bij problemen, die ik ervaar, gaat in grote lijnen langs de volgende vragen:

  • Wat is het precies waar ik moeite mee heb?
  • Welk gevoel roept dat bij mij op?
  • Aan welke herinnering is dat gevoel gekoppeld?
  • Wat had ik toen nodig en heb ik niet of onvoldoende gekregen?
  • Hoe kan ik mezelf nu geven wat ik echt nodig heb om me goed te voelen?

Bij de laatste vraag gaat het (uiteraard) over immateriële zaken. Wanneer je denkt dat je een nieuwe auto nodig hebt, om je goed te voelen, dan ben je nog niet helemaal bij de kern. Zoek dan naar wat het hebben van een nieuwe auto jou oplevert in de zin van bijvoorbeeld zelfbevestiging, comfort of praktische ondersteuning. Dat is dan hetgeen waar je werkelijk behoefte aan hebt.

Nieuwe perspectieven

Als je jouw werkelijke behoeften onderkent, zul je gaan ontdekken dat er meerdere manieren te vinden zijn, waarop je die kunt bevredigen. En als een nieuwe auto er even niet in zit, zijn er nog vele andere mogelijkheden om jezelf te geven wat je nodig hebt. Je ontwikkelt verschillende nieuwe perspectieven, waaruit je kunt kiezen. Hoe rijk voelt dat?

Wat het bovenstaande onderzoek je vooral oplevert, is meer innerlijke rust en vervulling. Je bent immers minder afhankelijk van de situatie om je goed te voelen en je neemt actie om jouw eigen behoeften te vervullen.

Vervolgens zul ie merken dat je veel minder problemen ervaart in de buitenwereld, aangezien je het probleem van binnen hebt aangepakt.

Dit is een enorme stap in jouw persoonlijke ontwikkeling. En wat nou zo leuk is? Je kunt dit telkens opnieuw toepassen wanneer jij je niet gelukkig voelt. Zo kun jij Groeien in Geluk

Ik wens je een prachtig jaar toe, vol inzichten en Groei.
En als het even niet lukt, weet dan dat je het wel zelf, maar niet alleen hoeft te doen.

Gezelligheid met KerstVind jij het ook weleens moeilijk om te genieten van bijeenkomsten rond de Kerst? Soms zijn ze formeel, of iedereen is vooral druk met zichzelf, of de gesprekken gaan niet dieper dan oppervlakkigheden uitwisselen.

Zou je op dit soort momenten meer gezellig en waardevol samenzijn willen ervaren?
Hier zijn 3 dingen die jij zelf kunt doen om gezelligheid te versterken.

Als ik op een kerstbijeenkomst rondloop, dan bekruipt me soms het gevoel dat veel mensen een beetje zoekende zijn. En ik betrap mezelf er ook weleens op. Met wie zal ik nu gaan praten? Waarover zullen we het hebben? Hoe maak en houd ik het echt boeiend voor mezelf en anderen?

Jezelf vragen stellen helpt je echter niet verder. Iets doen wél.

Eigenlijk is het helemaal niet moeilijk om leuke gesprekken te voeren, die ook nog eens heel waardevol blijken te zijn. Als je er toch tegenaan hikt, dan helpt het om de deze drie stappen te volgen.

1.  Ontspan jezelf heel bewust

Alle gezelligheid begint bij ontspanning. Probeer je maar eens een gezellig gesprek voor te stellen, waarin de gesprekspartners erg gespannen zijn. Je raadt het al: spanning en gezelligheid gaan slecht samen.

Dus wil jij het gezellig hebben? Begin dan zelf bewust te ontspannen. Haal een paar keer wat dieper adem. Ontspan bewust je spieren. En tover een glimlach op je lippen. Dat helpt ook ontspannen.

Wanneer jij je ontspannen voelt, ervaar je alles lichter en makkelijker. Ook ben je voor anderen veel makkelijker te benaderen. Probeer hier dus bewust aandacht voor te hebben.

2.   Maak persoonlijk contact met anderen

De volgende stap is bewust contact maken met een ander. Voor een gevoel van gezelligheid is het belangrijk dat het contact heel persoonlijk is.

Dit vraagt van jou om jezelf te laten zien in wie jij bent in wat jij denkt én voelt. Niet dat je meteen je diepste zieleroerselen zou moeten tonen. Dat vraagt niemand. Maar het oprecht aanwezig zijn, interesse tonen in de ander én de ander wat van jezelf laten zien is wel essentieel. Vertel bijvoorbeeld hoe jij de bijeenkomst ervaart of wat je graag zou willen veranderen als je wat magie kon gebruiken.

Echt contact maken kan best kwetsbaar voelen. Het grote voordeel is dat jij de ander dichtbij laat komen en je juist daardoor veilig en uitnodigend bent voor die ander om ook meer van zichzelf te laten zien. Juist het nabij zijn maakt het contact bijzonder en verhoogt het gevoel van gezelligheid. Je gaat dan samen het menszijn dieper beleven.

3.   Toon je positief

Gezelligheid is zeker ook gebaat bij positiviteit. Klagen over wat er niet goed is gegaan, schrikt af. Praten over problemen kan al snel zwaar voelen. Vertel daarom vooral over wat er wel goed is in jouw leven. Wat voor bijzondere dingen heb je meegemaakt. Hoe heb jij problematische situaties opgelost? Wat wil jij de komende tijd voor moois doen of bereiken?

Durf ook op een liefdevolle manier zelfspot te gebruiken. Wanneer jij hartelijk kunt lachen om jezelf, laat je zien dat jij jezelf accepteert in wie je bent. Dat heeft een dubbel positief effect: de ander zal jouw daardoor ook makkelijker accepteren en zal zich ook sneller geaccepteerd voelen door jou. Dit versterkt de ervaring van ontspannen samen kunnen zijn.

Gezelligheid maak je zelf

Drie simpele tips. Eigenlijk open deuren. Maar heb je ooit stilgestaan bij het grote effect van deze simpele waarheden?
Ik wens je veel gezelligheid tijdens de feestdagen en ook daarna in elke situatie waarin jij er behoefte aan hebt.

Laat me in een reactie hieronder alsjeblieft weten of en hoe deze tekst jou verder helpt.

Ik zie overal weer kerstlichtjes opduiken. Die vele lichtjes in december geven ons een gevoel van warmte en geluk.
En zoals je de lichtjes om je heen aansteekt, kun je ook lichtpuntjes in jezelf extra aandacht geven en laten oplichten. Besteed deze maand eens aandacht aan de kleine dingen, die het leven glans geven.

Hieronder geef ik 5 suggesties, die je niets kosten, maar die wel veel opleveren.

5 Gratis lichtjes

Neem eens de tijd voor:

  1. Complimentjes aan jezelf. Voor wat je doet, voor wie jij als mens bent, voor de mooie dingen die je het afgelopen jaar bereikt hebt.
  2. Dankbaarheid. Voor wat je hebt mogen ontvangen, voor de mensen die om je geven, voor de eenvoudige dingen als een dak boven je hoofd en eten op je bord.
  3. Genieten. Van de rauwe schoonheid van de natuur in deze tijd van het jaar. Van de mooi verzorgde versieringen en vooral van het samenzijn met dierbaren.
  4. Rust. Tussen de drukte van afrondende werkzaamheden en het organiseren van feestdagen af en toe bewust even niets hoeven en de rust van binnen ervaren, die dat geeft.
  5. Vrolijkheid. Maak je vrolijk om wat er gewoon voor je ligt. Zie de humor van alles in door te relativeren, door er eens van een hele andere kant naar te kijken, of door er iets geks over te verzinnen. Vrolijkheid maakt alles lichter.

Je kunt jezelf steeds opnieuw deze lichtpuntjes gunnen. Doe dit vooral als je last hebt van het donker, maar eigenlijk altijd. Het kost je helemaal niets, hooguit een paar minuten tijd, maar het levert je heel veel op.
En lukt het even niet om de lichtpuntjes te zien? Vraag dan een ander om mee te zoeken. Alleen al het contact dat je hierover maakt is een lichtpuntje!

Kom jij aan minimaal vijf lichtpuntjes (momenten) per dag?
Laat in een reactie hieronder weten welke lichtpuntjes jouw favorieten zijn. Vul gerust mijn lijstje verder aan!

 

Lichtjes in het donker brengen doe je zelf

 

Stap uit de strijd en ervaar vredeIn de donkere decemberdagen vullen we ons huis met lichtjes en versieringen. Ook zijn er de feestdagen vol cadeautjes. Sinterklaas is nog niet vertrokken of kerst doet zijn intrede. En opnieuw worden er miljoenen besteed aan versieringen en cadeaus voor onze geliefden, naasten, vrienden en kennissen. Daarna besteden we met z’n allen ook miljoenen aan vuurwerk om het oude jaar voor het nieuwe in te ruilen. En dat terwijl er over het algemeen juist geldgebrek wordt ervaren.
Waarom doen we het eigenlijk? Waar hebben we het voor nodig? Waarom denken we dat we hierdoor meer geluk zullen ervaren?

Donkere stukken van binnen

Het is algemeen bekend dat in de donkere tijd van het jaar mensen sneller depressief worden. Ze missen het licht en de warmte van de zomer. In de antroposofie is de winter ook de periode van tot rust komen en naar binnen keren, ontdekken wat er van binnen speelt. Bij het naar binnen keren ontdekken veel mensen dat er nog onverwerkte en pijnlijke zaken liggen opgeslagen. Vaak wordt men dit niet verder bewust dan een gevoel van onbehagen, ontevredenheid, een tekort. Er zit een innerlijke leegte voor elk gevoel van tekortkomen, dat we ooit hebben ervaren en vervolgens weggestopt.

Al deze donkere gevoelens passen zeker niet bij ons idee van de gezelligheid van de feestdagen. Dus we stoppen ze snel weer weg, diep van binnen, waar ze blijven smeulen. We willen de moeilijkheden liever niet voelen en blijven zoeken naar Geluk. Ze zijn niet echter weg. De invloed vanuit het onderbewuste is zelfs vele malen groter, dan wanneer we er bewust mee omgaan.

De invloed van onbewuste leegte

Wanneer door een gebeurtenis, een woord of een beeld een innerlijk leegte wordt aangeraakt, ervaren we, al dan niet bewust, een energietekort. Een energietekort vraagt erom om aangevuld te worden. En om dit aan te vullen is er aandacht nodig.

Aandacht is een belangrijke vorm van energie voor alles wat leeft. Dus we moeten de aandacht trekken van anderen! En iedereen heeft daarvoor zijn favoriete patronen ontwikkeld. (Over deze patronen, hun ontstaan en hoe ze te hanteren vertel ik veel meer in mijn workshop Patterns!). Maar als jij en ik allebei meer aandacht nodig hebben, en we willen dat bij elkaar halen, dan ontstaat er dus een strijd om de aandacht, een energiestrijd.

Beiden moeten we alles uit de kast trekken om de meeste aandacht te krijgen. En altijd is er één van ons die ‘verliest’ en alleen nog maar een groter tekort zal ervaren in het onderlinge contact. Hij of zij zal dat elders weer proberen aan te vullen. Degene die ‘wint’ zal merken dat deze winst geen werkelijke vervulling geeft, maar wel het contact met de ander heeft verstoord.
Het lijkt een eeuwige vicieuze cirkel van strijd. En inderdaad komen hieruit ruzies en complete oorlogen voort.

Leegte in tijden van feestdagen

Natuurlijk gaan we tijdens de kerstdagen geen strijd voeren. Het is immers een tijd van vrede?? Maar niemand ontkomt aan zijn onbewuste leegte en de invloed ervan. Dus hebben we een sociaal compleet aanvaardbaar systeem gevonden om onze leegte tijdens de kerstdagen te vullen: We geven onszelf versieringen in huis en geven elkaar cadeaus.

Koop ik mooie versiering voor mijn huis, dan heeft dat een dubbel effect: ik geef mijzelf iets moois en dus aandacht en ik verwacht positieve opmerkingen en dus aandacht van anderen over mijn mooie huis. Wanneer ik jou een mooi cadeau geef, heeft dat ook een dergelijk effect. Door het te geven heb ik recht op erkenning en aandacht voor mijn gulheid. Bovendien mag ik ervan uitgaan dat jij mij vroeg of laat ook iets zal geven. Je staat bij mij in de schuld. Dus ik heb mijn recht op aandacht gekocht. Daarmee voel ik me beter, denk ik dan.

Helaas werkt deze oplossing maar zeer tijdelijk. Dan wordt mijn innerlijke leegte opnieuw aangeraakt en ervaar ik opnieuw een energietekort. Het gevecht om aandacht waar we met zijn allen in gevangen zitten levert geen blijvend gevoel van vervulling.

Werkelijke vrede in kersttijd

Dus hoe kunnen we er dan voor zorgen dat we uit de strijd blijven en werkelijke vrede ervaren? De sleutel ligt bij werkelijke, onvoorwaardelijke aandacht. Niet alleen voor anderen, maar juist ook voor jezelf.
Wanneer jij je ongemakkelijk voelt, realiseer je dan dat er een leegte is aangeraakt in jezelf. Die leegte kan alleen worden opgevuld met onvoorwaardelijke aandacht. Dus kijk naar je leegte, je innerlijke pijn, zonder oordeel, maar vanuit liefde. Probeer het niet op te lossen, of te veranderen, maar heb er alleen aandacht voor, blijf erbij met je volle bewustzijn. Je zult merken dat de pijn vermindert en het gevoel van tekort afneemt. Er ontstaat vanzelf zachtheid en vriendelijkheid.

Als je op deze manier voor jezelf zorgt, hoef je niets meer bij een ander te halen en geen (energie)strijd meer te voeren. Dat geeft een werkelijk gevoel van vrede. En wanneer je vanuit die innerlijke vrede en het gevoel van volheid besluit je omgeving mooi te maken of iemand iets te schenken, kun je het werkelijk onvoorwaardelijk doen. Je zult alleen nog dingen kopen die werkelijke waarde voor je hebben en verwacht daar niets voor terug. En dit sluit helemaal aan bij de Christus-gedachte, de vrede van de Kersttijd.

Meer weten? Schrijf je in voor de workshop Patterns en leer hoe jij jezelf en anderen helpt om strijd te voorkomen en werkelijke vrede en vervulling te vinden.

Waarnemen - Voelen - DenkenSinds Aristoteles heeft de logica in onze maatschappij een grote vlucht genomen en is bij velen verworden tot rationaliteit. Een tegenhanger ervan is emotionaliteit. Wat is eigenlijk de waarde van voelen en denken en hoe verhouden deze twee zich?
En hoe vind je als mens nu een natuurlijke balans hierin?

Waarnemen

Alle interactie die wij met de wereld en andere mensen hebben, begint bij waarnemen wat er is. Wanneer je niet reageert op wat er op dat moment concreet is, dan reageer je dus op gedachten, ideeën, vooronderstellingen en overtuigingen in jezelf. Deze komen voort uit het verleden en zijn (soms) gericht op de toekomst, maar bevatten geen informatie over het hier en nu van het moment. Hoe beter je waarneemt wat er is, hoe adequater je kunt reageren.

Onze denkwereld bevat wel de kaders, waarbinnen we onze waarnemingen kunnen interpreteren. Zonder deze kaders, zouden onze waarnemingen geen enkele betekenis voor ons hebben.

Als je erop let, zul je merken dat je omgeving jou spiegelt hoe goed jouw waarneming is. Wanneer je bijvoorbeeld je hoofd stoot, betekent dat automatisch dat je waarneming niet adequaat is geweest: je hebt het voorwerp niet gezien. Dit maakt je erop attent dat je onvoldoende in het hier en nu aanwezig bent met je aandacht. Wanneer je een bevreemdende reactie van iemand krijgt, kun jij je afvragen in hoeverre jouw actie was afgestemd op wat er op dat moment gaande was: heb je goed waargenomen en wat heb je met die waarneming gedaan in jouw besluit tot actie?

Leren helder waar te nemen is een belangrijke stap in de ontwikkeling van meer (zelf)bewustzijn.

Voelen

Gevoel wordt vaak verward met emotie. Ik voel me boos, bang, blij, enzovoort.
Feitelijk is voelen een vorm van waarnemen. Je kunt fysiek voelen met je tastzin (hoe ruw is dat oppervlak)? Ook pijn en emoties kun je voelen.

Nog subtieler voelen is waarnemen wat er in je lijf en je energie gebeurt als gevolg van je waarnemingen. Je voelt (neemt waar) wat jouw reactie is op een situatie. Dit subtiele voelen geeft je veel extra informatie over wat de situatie van moment tot moment betekent voor jou. Omdat je hele systeem in eerste instantie direct en zonder denkfilters reageert, is deze informatie veel vollediger en nauwkeuriger dan wat je met gedachten ooit kunt concluderen.

Emoties zijn reacties op wat er nu gebeurt en deze reacties zijn meestal gekoppeld aan ervaringen uit het verleden. Ze waarschuwen je dat een vergelijkbare situatie ooit pijn heeft gedaan of je blij heeft gemaakt. Door deze emoties te voelen, krijg je extra informatie, die jou behulpzaam kan zijn bij het nemen van beslissingen in dit moment. Het is echter wel beperkte informatie, want het vaak verwijst naar het verleden.

Wanneer angst of pijn in het verleden erg groot is geweest en niet goed is verwerkt, kan het soms moeilijk zijn om deze emotie toe te laten (bewust te voelen) en er niet door overspoeld te raken. Het onderdrukken van emoties kost onbewust veel aandacht en energie. Zo’n vroegere emotie kan hierdoor jouw reactie op een situatie volkomen gaan bepalen. Uiteraard toon je dan geen adequate reactie.

Door jezelf te trainen om wat je voelt te onderscheiden in fysieke waarnemingen, emoties en energetische waarnemingen (zoals sfeer of voorgevoelens), ben je beter in staat om de waarde van de waarneming in te schatten en adequaat te reageren. Vraag je daartoe (eerst op rustige momenten) af: “Wat voel ik nu?” en vervolgens “Wat voor soort gevoel is dit?” en “Wat heeft dit mij te zeggen?” of “Welke informatie geeft mij dit?”

Leren je gevoelens te onderscheiden en de informatie die dat geeft te gebruiken voor een adequate reactie is een zeer behulpzame stap op weg naar bewust leven in het hier en nu.

Denken

Het denken komt eigenlijk op de laatste plaats, maar is zeker ook belangrijk.
Denken stelt ons als mens in staat om alle informatie te combineren en van daaruit beslissingen te nemen. Het denken kan verbindingen leggen, conclusies trekken, zich mogelijkheden voorstellen en mogelijke gevolgen onderzoeken. Van daaruit kunnen we een weloverwogen beslissing nemen. Dit alles kan soms razendsnel gaan.

Het denken kan echter alleen een volledig adequate beslissing nemen, wanneer het alle beschikbare informatie erbij betrekt. Dit vereist dus een goede waarneming van feiten en gevoelens voorafgaand aan het denken!

Veelgemaakte denkfouten zijn: het uitsluiten van informatie, het uitvergroten van bepaalde informatie (bijvoorbeeld emoties), het betrekken van irrelevante informatie en het vasthouden aan vooronderstellingen en overtuigingen.

Het grootste gedeelte van het denken gebeurt onbewust. Dit bevordert de snelheid enorm, wat vaak nodig is om bijvoorbeeld direct te reageren op een potentieel bedreigende situatie. Dit onbewuste aspect maakt echter ook dat we ons over het algemeen niet bewust worden van onze denkfouten. De enige manier om hier zicht op te krijgen is door onze beslissingen te evalueren via (opnieuw) waarneming van feiten en gevoelens. Leidde deze beslissing werkelijk tot de gewenste verandering in de situatie?

Het denken kan dus alleen adequaat zijn, als het gecombineerd wordt met waarnemen en voelen. Er dient een voortdurende wisselwerking te zijn tussen deze gebieden, om op elk moment goed te reageren op wat zich voordoet. Dit verklaart waarom zowel rationaliseren als volkomen leven vanuit gevoel nooit optimaal kan zijn.

Conclusie

Om optimaal te functioneren, van moment tot moment, moet er een optimale samenwerking zijn tussen waarnemen, voelen en denken. Door ons te oefenen in het versterken van deze afzonderlijke gebieden en hun onderlinge samenwerking, werken we aan het vergroten van ons bewustzijn van onszelf en de wereld. Daardoor zijn we beter in staat om adequaat te reageren op wat zich in ons leven voordoet.

Door waarnemingen te gebruiken om ons bewustzijn van zowel voelen als denken te vergroten en deze vloeiend te verbinden, functioneren we beter met minder moeite. Het maakt het leven lichter en leuker.

 

ZonnestralenWat de zin is van het leven is een van de existentiële vragen voor ieder mens. Zelfs als je er niet bewust mee bezig bent, heeft jouw visie op zingeving toch een grote invloed op jouw leven.

Het antwoord is veel eenvoudiger en tegelijk veel gecompliceerder dan je mogelijk denkt.

Het belang van Zingeving

Wat maakt dat het voor mensen belangrijk is om een idee te hebben van de zin van het leven? Dat is vooral om een richting te hebben en een kader, waarin je jouw levenservaringen kunt plaatsen.

Het is een groot verschil of je gelooft dat het leven door toevallige evolutie is ontstaan, of dat er een bedoeling (of een God) zit achter alles wat gebeurt. Het maakt ook verschil of je aanneemt dat je maar één leven hebt, of dat je gelooft in leven na de dood, hetzij in een volgend leven, hetzij in een ‘hemel’.

Jouw ideeën hierover zijn mede bepalend welke beslissingen jij in het dagelijks leven neemt. Ook hebben ze invloed op hoe en wanneer jij verwacht dat je Geluk zult ervaren. En die verwachtingen en kaders hebben weer direct invloed op hoe jij je voelt.

Goed of fout

Bij zingeving is er feitelijk geen enkele aanwijzing of een aanname in wezen goed is, of fout. Er is veel over gepraat door heel veel mensen, waaronder grote filosofen, maar er is geen eenduidig antwoord op wat de zin van het leven is.

Wanneer er feitelijk geen goed of fout antwoord is, dan ben je dus vrij om jouw eigen antwoord te formuleren. En zolang jij het gevoel hebt dat jouw antwoord klopt, dan is het voor jou goed.

De zin van het leven is de zin die jij er zelf aan geeft.

Bewuste zingeving

Het kan zijn dat het voor jou nog niet goed duidelijk is welke zin jouw leven heeft. En op sommige momenten kan je leven misschien compleet zinloos lijken, terwijl op andere momenten alles op zijn plaats valt.

Wil jij je een bewust idee vormen over de zin van het leven, dan kan dit een boeiend en verrijkend onderzoek zijn. Vooral omdat je zult merken dat je zelf keuzes kunt maken door aannames bij te stellen en het effect daarvan te onderzoeken.

De vragen onderaan deze blog kunnen je op weg helpen om jouw zingeving helder te krijgen.

Zingeving en Geluk

Met al mijn blogs en activiteiten wil ik bijdragen aan Groei in Geluk. Dus een logische vraag is: Wat heeft zingeving met Geluk te maken?

Jouw Geluksgevoel is sterk afhankelijk van hoe jij denkt over de dingen die er in jouw leven gebeuren. De kaders waarin jij de gebeurtenissen plaatst en de regels die jij hanteert over goed en kwaad, hebben direct invloed op hoe jij je voelt.

Jouw idee over de zin van het leven vormt de basis voor alle andere kaders en regels. En als de basis sterk en gezond is, dan kun je daarop veel constructiever bouwen. Dus als jij een helder beeld hebt van zingeving, dan heb je een sterke uitgangspositie om aan jouw Geluk te bouwen.

Je leven bewust zin geven

Om jouw zingeving te onderzoeken en eventueel bij te stellen, kun je jezelf de volgende vragen stellen.

  • Hoe denk ik over de oorsprong van het leven op Aarde?
  • Hoe denk ik over evolutie?
  • Wat zie ik als de grootste uitdaging van de mensheid?
  • Hoe denk ik over religie?
  • Hoe denk ik over een leven na de dood?
  • Wat betekenen de onderwerpen van bovenstaande vragen in mijn eigen leven?
  • Welke rode draad of draden zie ik in mijn leven tot nu toe?
  • Wat zijn mijn belangrijkste waarden van waaruit ik wil leven?
  • Wat zou ik het liefst nog bereiken voordat ik dood ga?
  • Wat zie ik als zinvol om mijn leven vanaf nu op te richten?

 

Er is veel te zeggen over emoties. En er zijn ook veel verschillende emoties te benoemen. Maar in de basis, als je echt teruggaat naar de kern, zijn er twee emoties die ten grondslag liggen aan alle andere. Dat zijn Liefde en Angst.
Wat kun je met deze theorie? Eigenlijk heel veel, zoals ik in deze blog zal tonen.

Waar komt jouw emotie uit voort?

Liefde of AngstVoor de meeste emoties is het niet moeilijk om te zien of ze voortkomen uit Liefde of uit Angst. De emoties die positief ervaren worden, zijn over het algemeen gebaseerd op Liefde. Uitzonderingen hierop zijn bijvoorbeeld macht en trots. Deze worden door de persoon in kwestie vaak als positief ervaren, omdat ze een gevoel van kracht geven, ook al is dat meestal een vals gevoel. Gek genoeg komt ook verliefdheid eigenlijk voort uit angst. De angst iets te missen in je leven, gecombineerd met de hoop dat die andere persoon dat kan toevoegen en jou gelukkig kan maken.
Emoties die negatief worden ervaren komen voort uit Angst. Dit zijn er heel veel. Niet alleen alle vormen van angst en twijfel, maar ook boosheid, wrok, irritatie en kwetsbaarheid zijn hier voorbeelden van.

Praktische waarde

Wanneer je eenmaal begint te zien waar de emotie, die je op een bepaalt moment voelt, vandaan komt, dan geeft dit je de mogelijkheid om effectiever te reageren.
Als jij je bijvoorbeeld erg eenzaam voelt, dan kan het helpen om andere mensen op te zoeken. Maar voor mensen die regelmatig veel last van eenzaamheid hebben, zal dat niet lang helpen. Dan is het zinvol om te kijken welke angst er achter die eenzaamheid zit.
Het kan bijvoorbeeld zijn dat je bang bent dat andere mensen jou niet goed genoeg vinden en je openlijk of achter je rug om bekritiseren. Dan voel jij je niet gesteund en veilig bij anderen en blijf jij je ook in gezelschap alleen voelen. Soms verkies je zelfs de eenzaamheid boven het gevoel niet goed genoeg te zijn.
Als je verder gaat zoeken, kom je mogelijk tot de ontdekking dat jouw angst dat anderen jou niet goed genoeg vinden, gebaseerd is op jouw eigen overtuiging dat jij niet goed genoeg bent. En zelfveroordeling kan diep doorwerken op jouw hele leven.
Wat in dit voorbeeld kan helpen, is om tegenover al die angst veel Liefde te zetten. Zoek hoe, waar en wanneer jij liefdevolle emoties kunt ervaren. Kijk voor welke delen van jezelf jij wel liefde kunt voelen. Door je bewust te gaan concentreren op Liefde, ga jij je vanzelf wat beter voelen. Dan wordt het makkelijker om de angst wat los te laten en objectiever te kijken naar jouw eigen mening over jezelf en de mening die anderen echt over jou hebben.
Zoek dan opnieuw naar de Liefdevolle aspecten, die er ook altijd zijn. Op die manier zet jij jezelf weer in een positieve spiraal.

Conclusie

In het algemeen kun je stellen dat bij emoties, die voortkomen uit angst, het zinvol is om bewust te kijken naar waar en hoe je wel Liefde kunt ervaren. Van daaruit kun je stappen nemen om jouw overtuigingen te herzien, de angst te verminderen en jouw achterliggende behoeften te vervullen.
Bij emoties, die vanuit Liefde opkomen, hoef je natuurlijk alleen maar te genieten!
Heb je naar aanleiding van deze blog vragen, opmerkingen of overdenkingen? Dan lees ik ze graag in de reacties hieronder.

Republican presidential candidate Donald Trump speaks to supporters as he takes the stage for a campaign event in Dallas, Monday, Sept. 14, 2015. (AP Photo/LM Otero)

Donald Trump heeft de presidentsverkiezingen in De VS gewonnen. Voor velen een grote schok. Er heerst angst en onzekerheid alom. En deze deel ik ook. Toch wil ik daar niet te lang in blijven hangen.
Nu de verkiezing van Trump een feit is, rest de vraag: Hoe kunnen we hier het beste mee omgaan?

Eigen verantwoordelijkheid
Een grote valkuil is om je pijlen op Trump te richten en je afhankelijk op te stellen van wat hij al dan niet gaat doen. Ja, hij heeft straks veel macht en ja, zijn daden zullen een ver reikende invloed hebben. Maar ook hij kan in zijn eentje niet alles bepalen.

Ik pleit ervoor dat ieder mens verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen Geluk. In mijn ogen betekent dit dat je doet wat binnen jouw mogelijkheden ligt om jezelf en jouw directe omgeving zo gelukkig mogelijk te maken. Vervolgens zal dit een positieve invloed hebben op anderen en kan Geluk zich als een inktvlek gaan verspreiden. Ongeacht wie er president van de VS is…

Het ‘gereedschap’ dat ieder mens heeft meegekregen om zijn leven vorm te geven, bestaat uit het Verstand en het Gevoel. Door beide stukken gereedschap goed en in onderlinge afstemming in te zetten, zijn wij als mens tot enorm veel in staat. We kunnen prioriteiten stellen en afgewogen en goed doorvoelde keuzes maken. We kunnen het contact met anderen onderhouden en verbeteren. We kunnen onze eigen (re)acties bewust worden en veranderen, zodat we die dingen gaan doen, die het meeste Geluk opleveren.

Verbinden van Verstand en Gevoel
Door het Verbinden van Verstand en Gevoel kunnen we een werkelijk constructieve bijdrage leveren aan een betere wereld. Juist dit element miste ik bij beide grote kandidaten in de Amerikaanse verkiezingsstrijd. Er werd veel geredeneerd en veel op emotie ingespeeld. Dat wel.

Wat er voor mij miste in de campagnes was een samenhangend verhaal hoe de kandidaat van plan was om Amerika en de wereld een betere plek voor iedereen te maken. En dit in combinatie met oprechte betrokkenheid vanuit een warm gevoel voor de medemens. Dit heb ik bij zowel Trump als Clinton niet kunnen ontdekken.
Ik zag het wel bij vertrekkend president Barack Obama. En ook hij kon in de afgelopen acht jaar niet zomaar grote veranderingen voor elkaar krijgen.

Ik geloof niet dat er ooit een wereldleider op zal staan, die ons allemaal komt redden en de wereld perfect maakt. Dat is iets wat we als mensen ook zelf te verzorgen hebben. De oude slogan “Verbeter de wereld, begin bij jezelf” heeft nog niets aan kracht ingeboet, wat mij betreft.

Geluk in jouw leven
Hoe zou het voor je zijn als jij in jouw leven werkelijk Geluk zou ervaren? Wat zou je doen? Met wie zou je het delen? Wat voor impact zou dat hebben op jouw omgeving?
Als je de tijd neemt om je dit in te denken en het te doorvoelen, raak je dan niet enorm gemotiveerd om zelf jouw Geluk te creëren.

Natuurlijk is er altijd de vraag: hoe doe ik dat dan?
Naar mijn mening begint dat bij het Verbinden van jouw Verstand en Gevoel. Over deze verbinding, het belang ervan en de voordelen, heb ik een Ebook geschreven.

Ben je geïnteresseerd? Download het Ebook en begin te lezen en dan stappen te zetten.