Fout gemaakt? Prima!

Ik heb een handicap: ik ben in veel opzichten een perfectionist.
Door mijn kritische blik naar mijn eigen handelen, zie ik al heel snel wat er niet goed gaat. En naar mijn mening moet dat dan beter kunnen. En natuurlijk zijn er altijd dingen die beter kunnen. Ook ik ben een mens en maak onvermijdelijk fouten.

De vraag is: Hoe erg is het eigenlijk om fouten te maken en in welk opzicht zou fouten maken ook goed kunnen zijn? 

Fout gemaakt? Prima!Dat het menselijk is om fouten te maken is algemeen bekend. Toch wordt het vaak niet geaccepteerd. Al op de basisschool worden kinderen steeds weer gewezen op hun fouten en dit gebeurt vaak met een negatieve lading. Zo groeien we allemaal op met het idee dat het erg is om fouten te maken en dat wij minder goed zijn dan anderen wanneer we dat doen. We leren ons te schamen.

Ervaring en ontwikkeling

Natuurlijk is het een mooi streven om zo min mogelijk fouten te maken. Zeker wanneer er mensenlevens op het spel staan, zoals in het verkeer of bij medische operaties, willen we ons uiterste best doen om goed te handelen. Maar hoe leren we om een goede inschatting  van een situatie te maken? Om snel en adequaat te reageren? Om heel nauwkeurig te werken? Dit kunnen we uitsluitend leren door ervaring op te doen.

Ervaring wordt opgebouwd uit positieve en negatieve ervaringen tezamen. Zo leer je wat positieve gevolgen heeft en welke handelingen of uitspraken negatieve gevolgen hebben. Op basis hiervan neem je nieuwe besluiten over hoe je wilt handelen. Je leert en ontwikkelt jezelf.

Zo bekeken is het maken van fouten (handelingen met negatieve of ongewenste gevolgen) even waardevol als dingen goed doen. Het is een onlosmakelijk deel van het ontwikkelingsproces van de mens.

Doorgaande ontwikkeling betekent dat je op een steeds hoger niveau komt. Als je een fout (een paar keer) gemaakt hebt en je neemt de gevolgen serieus, dan zul je diezelfde fout niet zo snel weer maken. Je wilt echter verder en gaat nieuwe dingen proberen. Dan zul je opnieuw regelmatig fouten maken, voordat je zover bent dat je het meestal goed doet. De keus is dus: ofwel fouten voor lief nemen, ofwel stilstaan in je ontwikkeling.

Concentratie

Een andere reden waarom mensen fouten maken, ook in dingen waar ze normaal gesproken erg goed in zijn, is onvoldoende opletten of concentreren. Wanneer je ziek bent, overstuur, afgeleid, moe of gestrest, is het moeilijk om je volledige aandacht te hebben bij hetgeen je doet. Ook wanneer je nog niet geleerd hebt om je langere tijd te concentreren, kan dit leiden tot fouten.

Als je merkt dat je fouten maakt door een gebrek aan concentratie, kun je in grote lijnen twee dingen doen:

  • Je zorgt dat je concentratie (tijdelijk) verbetert of
  • Je staakt je handeling en pakt de oorzaak van je concentratieprobleem aan.

In beide gevallen heeft het geen zin om jezelf verwijten te maken over de fouten die je maakte.

Verantwoordelijkheid nemen

Vanuit onze opvoeding is het een vreemd idee dat iemand ongestraft fouten zou mogen maken. Dit geldt nog meer wanneer de fouten schadelijk zijn voor anderen. Het zou ook niet logisch zijn wanneer de gemaakte fouten geen consequenties hebben. Dan wordt er namelijk niets geleerd.

Wil je je als mens ontwikkelen dan heb je de verantwoordelijkheid te nemen voor de fouten, die je maakt. Soms betreft dat het ‘opruimen van de scherven’, soms het maken van excuses of veranderingen, en soms het accepteren van de gevolgen, wanneer die onomkeerbaar zijn. Dat kan pijn doen en zelfs gewetensnood brengen (bijvoorbeeld na een dodelijk verkeersongeluk). Hier heb je je dan toe te verhouden, voordat je verder kunt.

Wanneer je de gevolgen van je fouten serieus neemt en er verantwoordelijkheid voor draagt, heeft het geen zin om jezelf iets te verwijten. Het heeft ook geen enkele zin om anderen verwijten te maken. Je kunt ze hooguit aanspreken op hun verantwoordelijkheid voor de gevolgen van hun handelen.

Liefdevol leren van je fouten

Als je fouten vanuit begrip en welwillendheid benadert, zonder de consequenties opzij te schuiven, geef je jezelf en een ander de meest voedende reactie om verdere ontwikkeling mogelijk te maken. Het leidt daardoor tot een Groei in Geluk.

Begin altijd met een stukje zelfonderzoek, zodat jij je goed bewust wordt van de huidige situatie, wat je wilt veranderen en hoe.

Vragen voor jezelf

  • Hoe ga ik om met fouten van mezelf of anderen?
  • Op welke manier neem ik de verantwoordelijkheid voor mijn fouten?
  • Kan ik dit doen zonder zelfverwijt?
  • Wat was de ‘opbrengst’ van mijn grote fouten uit het verleden?
  • Wat zou ik willen veranderen in mijn houding ten opzichte van fouten maken?

Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen of behoefte aan hulp?
Neem dan gerust contact met mij op.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *